Aanvullend instructie-advies ontheemden Oekraïne

Het is enige tijd onduidelijk gebleven hoe gemeenten moeten omgaan met derdelanders (ontheemden uit Oekraïne) die niet of onvoldoende gedocumenteerd zijn. In samenwerking met, IND, Politie, KMar, VNG, NVVB en de ministeries van BZK en J&V is een aanvullend instructie-advies opgesteld voor medewerkers Burgerzaken die de taak hebben om ontheemden uit Oekraïne in te schrijven in de BRP.

Direct inschrijven in de BRP is niet mogelijk en een onderzoek naar de identiteit en nationaliteit is nodig dan wel een toets of de vreemdeling valt onder de Europese beschermingsrichtlijn. Hieronder een instructie waarlangs gemeenten kunnen werken.

Het gaat om twee groepen: ongedocumenteerde derdelanders en onvoldoende gedocumenteerde derdelanders.
 

Ongedocumenteerde derdelanders van wie de gemeente de identiteit niet kan vaststellen. Inschrijving in de BRP is alleen al om die reden niet mogelijk. De derdelanders moet worden verzocht zich in te spannen om aan een identiteitsbewijs te komen door bijvoorbeeld deze bij de eigen autoriteiten op te vragen. Dit kan alleen niet als derdelanders aangeven vrees te hebben voor de eigen autoriteiten. Voor deze beoordeling kan een beroep worden gedaan op het IND triage team.

NB: Het vaststellen van de identiteit kan alleen op de gebruikelijke wijze, dus met een document als bedoeld in de WID. Kopieën van ID-bewijzen of verlopen ID-bewijzen zijn ongeschikt voor het vaststellen van de identiteit. Als er geen identiteitsbewijs verkregen kan worden, moeten zij worden verwezen naar de politie in de aanmeldstraat te Ter Apel.

Onvoldoende gedocumenteerde derdelanders

Onvoldoende gedocumenteerde derdelanders van wie de gemeente wel de identiteit kan vaststellen maar van wie vanwege ontbrekende of gebrekkige documenten niet duidelijk is of ze gezien kunnen worden als derdelanders die onder EU-beschermingsrichtlijn vallen.

Of zij kunnen worden ingeschreven in de BRP hangt af van de toets die de IND uitvoert. De gemeente meldt deze vreemdeling bij de eigen Veiligheidsregio. Daar worden de meldingen uit de regio verzameld en wordt contact gezocht met de IND om voor deze derdelanders de toets te laten uitvoeren. De toets wordt uitgevoerd door één van de mobiele teams van de IND. De volgende uitkomsten zijn mogelijk:

  1. De IND concludeert dat de ontheemde valt onder EU-beschermingsrichtlijn. Inschrijving in de BRP kan plaatsvinden. De IND geeft dat door aan de Veiligheidsregio die de vreemdeling heeft aangemeld bij de IND. De veiligheidsregio geeft aan de gemeente door dat de ontheemde kan worden ingeschreven in de BRP. (NB: Dit proces is momenteel in ontwikkeling en zal nog worden verbeterd. Zodra hierover nieuws te melden is, zal dat direct worden gecommuniceerd.)
  2. De IND concludeert dat de vreemdeling niet valt onder de EU-richtlijn en terug moet naar het land waar hij vandaan komt. De IND meldt de uitkomst aan de Veiligheidsregio. De Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) kan het vertrek van de vreemdeling uit Nederland begeleiden. Indien de vreemdeling toch asiel wil aanvragen, wordt hij verwezen naar het Aanmeldcentrum Ter Apel. De IND zorgt dat bekend is bij het Aanmeldcentrum dat getoetst is aan de Richtlijn. De vreemdeling dient op eigen gelegenheid naar het aanmeldcentrum te reizen.

Hoe verwijst de gemeente de derdelander?

Groep 1 moet worden verwezen naar de politie in de aanmeldstraat te Ter Apel. Dit betreft het reguliere asielproces.

Groep 2 moet verwezen worden naar de IND en dat gaat als volgt.

Noteer van de vreemdeling zijn gegevens, te weten:

  • namen
  • geboortedatum en –plaats)
  • nationaliteit (indien mogelijk)
  • verblijfsadres
  • telefoonnummer
  • e-mailadres
  • datum aanmelding

Geef deze gegevens door aan de Veiligheidsregio waar je gemeente onder valt. Houd rekening met eventuele afspraken die gemaakt zijn op regionaal niveau tussen de Veiligheidsregio en de tot de regio horende gemeenten.

De Veiligheidsregio geeft dit door aan de IND. Hierover heet de IND met elke Veiligheidsregio afspraken gemaakt. De IND dan wel de Veiligheidsregio zal de vreemdeling uitnodigen voor een bezoek aan een locatie waar het mobiele team dat het onderzoek naar de verblijfsrechtelijke status en eventueel naar de nationaliteit uitvoert.

Indien daarvan de uitkomst is, dat de vreemdeling ingeschreven kan worden in de BRP, dan geeft de IND dit door aan de gemeente (indien het gebeurt op locatie van de gemeente) of aan de Veiligheidsregio die op zijn beurt de gemeente informeert. Een en ander is afhankelijk van de afspraken die de IND heeft gemaakt met de Veiligheidsregio’s, die per regio kunnen verschillen.

Indien de uitkomst is dat de vreemdeling niet onder de richtlijn valt, moet hij Nederland verlaten dan wel asiel aanvragen.

De IND zal op basis van de informatie van de Veiligheidsregio in overleg met de KMar/Politie en DT&V bezien welke expertise noodzakelijk is om vast te stellen in deze individuele gevallen of men onder de richtlijn valt en eventueel de mededeling omtrent de nationaliteit te verrichten. In sommige gevallen kan dat eenvoudig door het toesturen/uploaden van een scan van een document in andere gevallen zal er een gehoor nodig zijn of een fysieke controle. De mobiele teams worden dicht bij de BRP uitgevoerd zodat direct kan worden overgegaan tot inschrijving. Eventueel kunnen de teams in bijzondere gevallen aan het eind van de dag een overzicht verstrekken aan de gemeente of de veiligheidsregio van wie er gecontroleerd is en wie er ingeschreven mag worden.

Wie er niet ingeschreven kan worden en dus niet onder de richtlijn valt, wordt doorverwezen naar DT&V om de terugkeer te realiseren of krijgt de mogelijkheid om asiel aan te vragen en zal zich moeten begeven naar het aanmeldcentrum te Ter Apel.