Instrumenten fraudebestrijding

De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) helpt gemeenten en burgers (identiteits)fraude te herkennen en te voorkomen.

Informatie over fraudesignalen en fraudepatronen

De gemeente is het loket voor de Basisregistratie Personen (BRP), ook op internet. Ook verstrekt de gemeente identiteitsbewijzen. Daarom is het gemeenteloket vaak de eerste stap voor het plegen van identiteitsfraude en adresfraude. Juist aan het loket kan het lastig zijn om fraude te herkennen, maar zijn er ook kansen voor fraudebestrijding. RvIG helpt gemeenten met informatie over fraudesignalen en fraudepatronen. Zo kunnen gemeenten vooraf (dus voor inschrijving in de BRP) controleren.

C7-procedure bij fraude met kopie identiteitsbewijs

Het komt voor dat iemand slachtoffer wordt van fraude veroorzaakt door een kopie of het documentnummer van zijn paspoort of Nederlandse identiteitskaart (PNIK). Het is ook mogelijk dat iemand een gegronde reden heeft om te vrezen dat hij slachtoffer wordt van deze fraude, zonder dat dit al heeft plaatsgevonden.

Het is mogelijk om in zulke gevallen een nummer van een paspoort of Nederlandse identiteitskaart te signaleren in het Basisregister Reisdocumenten, waarna de burger een nieuw paspoort of Nederlandse identiteitskaart kan aanvragen. De gemeente heeft een belangrijke rol bij deze procedure om fraude door misbruik van kopie of documentnummer tegen te gaan.

Voorlichtingsmateriaal tegen identiteitsfraude

Om burgers te helpen bij het herkennen en voorkomen van fraude is er voorlichtingsmateriaal ontwikkeld. Alle gemeenten mogen gebruikmaken van dit materiaal om burgers voor te lichten over de gevaren van identiteitsfraude.

Onder de noemer: ‘Geef oplichters geen kans - Een veilig ID’ zijn een aantal producten in dezelfde stijl ontwikkeld. Deze zijn samengebracht in de toolkit misbruik kopieën identiteitsbewijzen.

In deze toolkit zit onder andere:

Risicoprofielen

RvIG levert risicoprofielen die adresfraude helpen herkennen in digitale systemen. En waarmee de kwaliteit van digitale systemen getoetst kan worden. Risicoprofielen zijn een verzameling kenmerken waarmee gemeenten digitale selecties kunnen maken. Het gaat om risicoprofielen voor extra adresonderzoek (project Landelijke Aanpak Adreskwaliteit) en voor het voorkomen van fouten (die al dan niet het gevolg zijn van fraude). De risicoprofielen komen tot stand op basis van deskundigheid en data-analyse.

Effectiever fraudesignalen delen en actie ondernemen

RvIG stimuleert dat gemeenten effectiever signalen of vermoedens van fraude delen en actie ondernemen wanneer dat nodig is. Dat gebeurt op verschillende manieren:

  • In kaart brengen waar zich kansen op fraude voordoen in de keten en waar het meest effectief ingegrepen kan worden;
  • Stimuleren van betere fraudeaanpak bij gemeenten en uitvoeringsorganisaties;
  • Gemeenten helpen bij het inrichten van fraudepreventie en handhaving.

Terugmeldvoorziening voor gemeenten

Twijfelt een gebruiker van de BRP aan de juistheid van gegevens (bijvoorbeeld wie er woont op een adres), dan moet de gebruiker dit terugmelden. Dit kan met de Terugmeldvoorziening van RvIG. Zo kunnen gemeenten achteraf controleren en zonodig maatregelen treffen.