LO-444 Beëindigde vreemde nationaliteiten verwijderen bij individuele PL

1 Probleemstelling

1.1 Omschrijving

Sinds 2014 wordt er geen vreemde nationaliteit naast de Nederlandse meer geregistreerd in de Basisregistratie Personen (BRP) als mensen de Nederlandse nationaliteit al vanaf de eerste inschrijving hadden. De vreemde nationaliteiten naast de Nederlandse die vóór 2014 zijn geregistreerd, zijn op 31 januari 2015 “beëindigd” met reden 404, maar nooit verwijderd. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft hier klachten over ontvangen. Naar aanleiding van deze klachten en met oog op datakwaliteit heeft BZK de afgelopen periode onderzocht of en hoe deze gegevens over vreemde nationaliteiten naast de Nederlandse worden gebruikt door afnemers van de BRP. Uit deze inventarisatie is gebleken dat de noodzakelijkheid van deze gegevens voor de uitvoeringspraktijk zeer beperkt is. De Rechtbank Rotterdam heeft in lijn hiermee op 11 februari 2025 geoordeeld dat het bewaren van de beëindigde vreemde nationaliteiten naast de Nederlandse niet noodzakelijk en daarmee in strijd met de Wet BRP (artikel 2.7 eerste lid, aanhef, onder a en onder 5) en de AVG is. Tevens oordeelt de rechtbank dat op grond van art. 2.58 burgers het recht hebben om te verzoeken deze gegevens te wissen uit de BRP.

Onderhavige wijziging in het Logisch Ontwerp BRP voorziet in die laatste mogelijkheid. Daarnaast wordt gezorgd dat bij opname van de Nederlandse nationaliteit eventuele vreemde nationaliteiten van de persoonslijst worden verwijderd, mits die voldoen aan bepaalde voorwaarden.

Op een later moment zullen alle met reden 404 beëindigde vreemde nationaliteiten worden verwijderd uit de BRP van personen die de Nederlandse nationaliteit al vanaf geboorte of vanaf eerste inschrijving hadden. Ook na die verwijdering blijft het echter mogelijk dat iemand met een vreemde nationaliteit wordt ingeschreven en dat daarna wordt vastgesteld dat die persoon al vanaf geboorte de Nederlandse nationaliteit bezat. Ook in die gevallen moet de vreemde nationaliteit voortaan niet beëindigd worden, maar verwijderd.

1.2 Herkomst

Deze wijziging komt voort uit een verzoek van BZK om te regelen dat beëindigde vreemde nationaliteiten die personen al vanaf de geboorte hebben, worden verwijderd uit de BRP.

1.3 Raakvlakken

Er zijn vooralsnog geen raakvlakken met andere LO-wijzigingen.

2 Oplossing

2.1 Huidige situatie

Sinds 2014 wordt er geen vreemde nationaliteit naast de Nederlandse meer geregistreerd in de Basisregistratie Personen (BRP) als mensen de Nederlandse nationaliteit al vanaf de eerste inschrijving hadden. De vreemde nationaliteiten naast de Nederlandse die vóór 2014 zijn geregistreerd, zijn echter nooit verwijderd; ze zijn alleen historisch geworden door ze te beëindigen met code 404: Beëindiging registratie (niet-Nederlandse) nationaliteit. Het komt echter ook na 2014 nog voor dat mensen al vanaf de eerste inschrijving naast de Nederlandse nationaliteit ook nog een beëindigde vreemde nationaliteit hebben, bijvoorbeeld als pas na het moment van de eerste inschrijving blijkt dat iemand ook toen al de Nederlandse nationaliteit had. Ook in die gevallen moet de vreemde nationaliteit worden beëindigd met reden 404.

Het Logisch Ontwerp BRP voorziet nu niet in een procedure voor het verwijderen van met reden 404 beëindigde vreemde nationaliteiten. Burgerzakensystemen hebben wel functionaliteit voor algemene wijzigingen, en die kan ook voor deze verwijdering worden gebruikt.

2.2 Oplossing

In het Logisch Ontwerp BRP worden de beschrijvingen van de volgende procedures aangepast:

• Opnemen nationaliteit
• Opnemen bijzonder Nederlanderschap
• Verwijderen van nationaliteitsgegevens

Bij het opnemen van de Nederlandse nationaliteit of bijzonder Nederlanderschap wordt toegevoegd dat dan voor alle reeds geregistreerde nationaliteiten ook de procedure Verwijderen van nationaliteitsgegevens kan moeten worden uitgevoerd, namelijk als de Nederlandse nationaliteit voldoet aan bepaalde voorwaarden.

Bij het verwijderen van nationaliteitsgegevens wordt de mogelijkheid toegevoegd dat de burger een verzoek doet om het verwijderen van beëindigde vreemde nationaliteiten en dat dit moet worden gedaan na de opname van de Nederlandse nationaliteit of de aanduiding bijzonder Nederlanderschap.

Ook in het Handleiding Uitvoeringsprocedures (de HUP) en de Werkinstructie Niet-Ingezetenen (de WIR) moeten deze procedures worden aangepast. Daarbij moet tevens worden beschreven wie een verzoek tot verwijdering mag indienen, of dit met een machtiging ook namens iemand anders mag, etc.

Om precies te zijn moet een PL aan de volgende voorwaarden voldoen om de vreemde nationaliteiten te verwijderen:

• De persoonslijst is niet opgeschort met reden ‘O’ of ‘F’ EN
• De persoon heeft of had een vreemde nationaliteit EN
• De persoon heeft de Nederlandse nationaliteit EN
• De persoon heeft de Nederlandse nationaliteit nooit verloren EN (
  • de ingangsdatum van de Nederlandse nationaliteit is gelijk aan de geboortedatum van de persoon, OF
  • de ingangsdatum van de Nederlandse nationaliteit is kleiner dan of gelijk aan die van de vreemde nationaliteit, OF
  • de ingangsdatum van de Nederlandse nationaliteit is kleiner dan of gelijk aan de datum van eerste inschrijving in de BRP).

2.3 Openstaande punten

Naast de inwerkingtreding van deze wijziging is het ook nodig om eenmalig alle vreemde nationaliteiten in bulk te verwijderen uit de BRP van personen die al vanaf geboorte of eerste inschrijving de Nederlandse nationaliteit hadden. Dit wordt geregeld in wijziging LO-458 Beëindigde vreemde nationaliteiten in bulk verwijderen. Maar ook daarna kan het nodig blijven dat een vreemde nationaliteit handmatig moet worden verwijderd van een persoonslijst.

3 Invoering

Deze wijziging wordt opgenomen in LO 2026.Q3, dat in werking treedt op 1 juli 2026.

4 Gevolgen

4.1 Documentatie

Deze wijziging in LO BRP heeft gevolgen voor de HUP en de WIR. Zij heeft geen gevolgen voor de andere logisch ontwerpen (LO BES, LO BSN, LO BRPk en LO PGK).

4.2 Gemeenten

Gemeenten moeten in hun burgerzakensystemen de mogelijkheid krijgen om handmatig een vreemde nationaliteit te verwijderen bij personen die al sinds hun geboorte of vanaf eerste inschrijving in de BRP de Nederlandse nationaliteit hebben.

4.3 Afnemers

Geen gevolgen.

4.4 IND

Geen gevolgen.

4.5 Caribische landen en Caribisch Nederland

Geen gevolgen.

4.6 RvIG-systemen

RvIG moet ervoor zorgen dat de RNI-applicatie de mogelijkheid biedt om handmatig een vreemde nationaliteit te verwijderen bij personen al sinds hun geboorte of vanaf eerste inschrijving in de BRP de Nederlandse nationaliteit hebben.