Overslaan en naar de inhoud gaan

Scherpgesteld: de rol van beveiligingsfunctionaris reisdocumenten

Natasja werkt al 30 jaar bij de afdeling Burgerzaken van verschillende gemeenten. Sinds anderhalf jaar is ze kwaliteitsmedewerker én beveiligingsfunctionaris reisdocumenten (BFR) bij de afdeling Burgerzaken van een middelgrote gemeente in Noord-Holland. Een BFR houdt toezicht op het werk van collega’s bij de aanvraag en uitgifte van reisdocumenten. We vroegen naar haar ervaringen in de rol van BFR. Want een BFR die stevig in positie zit, helpt gemeenten om te leren en scherp te blijven op een betrouwbaar en integer reisdocumentenproces.

Hoe ben je in deze rol terechtgekomen?

‘Vanuit mijn opleiding in toerisme kon ik geen aansluitende stageplek vinden. Mijn school gaf aan dat er wel een stageplek beschikbaar was bij de gemeente. Ik vond het zo leuk, dat ik na die stage, daar vakantiewerk ben gaan doen, en uiteindelijk ging werken in het aanvraag- en uitgifteproces van paspoorten en rijbewijzen. Dat heb ik zo’n vijf jaar gedaan. Daarna heb ik mij via opleidingen doorontwikkeld tot BRP-specialist. Als BRP-specialist actualiseer je de Basisregistratie Personen aan de hand van documenten als geboorteaktes, huwelijksaktes en echtscheidingsaktes vanuit de hele wereld. Kort geleden kwam de functie kwaliteitsmedewerker beschikbaar bij een gemeente bij mij in de buurt, daarbij hoort ook de rol van beveiligingsfunctionaris reisdocumenten. Het inzetten van mijn ervaring in kwaliteitsborging sprak me erg aan, zo geeft het hele proces dat begon op de werkvloer mij nu veel voordeel.’

We kijken naar wat beter kan, maar ik besteed ook aandacht aan de dingen die goed gaan.

Hoe verhoudt je rol als BFR zich tot je functie als kwaliteitsmedewerker?

‘Ik kan veel dingen van beide rollen combineren, maar ze zijn wel echt verschillend. Als kwaliteitsmedewerker en BFR houd ik me vooral bezig met het waarborgen van de veiligheid en integriteit van het reisdocumentenproces. Bijvoorbeeld door het maken van een informatiebeveiligingsplan, het vernieuwen van de verordening gegevensverstrekking BRP en de jaarlijkse zelfevaluatie. Als kwaliteitsmedewerker werk je vrij zelfstandig op de afdeling en heb je veel contact met collega’s binnen de organisatie zoals de privacy officer en de CISO. Als BFR heb je veel meer contact met de collega’s op de werkvloer. 

Dit doe ik onder andere tijdens de schouw op de werkvloer. Ik pak dan een checklist en ga bij collega's aan de balie zitten. We kijken naar wat beter kan, maar ik besteed ook aandacht aan de dingen die goed gaan. Ik maak dan duidelijk waarom het belangrijk is dat ze de dingen doen die ze moeten doen en dat ze altijd bij mij terecht kunnen als ze merken dat er iets aan de hand is. Daarbij helpt het dat ik niet betrokken ben bij het reisdocumentenproces en dus onafhankelijk ben.’

Zijn er werkwijzen of tools die je hierbij helpen?

‘Ik ben ervan overtuigd dat je niet als schooljuf of schoolmeester moet overkomen. Je moet niet met een wijzend vingertje daar gaan staan, maar ze erbij betrekken en het gevoel geven dat je er voor ze bent. We hebben namelijk allemaal hetzelfde doel. Op momenten dat het nodig is, moet je ze natuurlijk wel aanspreken.

Ook ben ik blij met het BFR Plein, de online omgeving voor BFR’s op PleinBZK. Zo gebruik ik het filmpje dat daar staat over de rol van de beveiligingsfunctionaris als ik mijn rol aan nieuwe medewerkers uitleg. Iedereen kan kennis en ervaring delen. Laatst deelde een collega een rapportage hoe zij dat bij haar gemeente aanpakte. Daar haal je dan inspiratie uit. Toen ik zelf laatst naar de BFR-cursus ging, heb ik op het BFR Plein gevraagd of er collega’s waren die wilden aanhaken. Toch hoop ik dat het BFR Plein nog meer gebruikt gaat worden door collega’s, omdat het een waardevolle plek is om kennis en ervaringen uit te wisselen.’

Image
Beveiligingsfunctionaris Reisdocumenten Natasja. Naast haar staat de quote "Je moet niet met een wijzend vingertje bij medewerkers staan, maar het gevoel geven dat je er voor ze bent"

Je legt ook elk jaar verantwoording af aan de burgemeester. Hoe gaat dat gesprek?

‘Ik bereid dit gesprek samen voor met onze ENSIA-coördinator. We informeren de burgemeester over de actuele stand van zaken uit de jaarrapportage en bespreken de uitkomsten van de zelfevaluatie. Ook verantwoord ik daar mijn uitgevoerde controles en bespreek ik eventuele incidenten en verbetermaatregelen. Op die manier kan de burgemeester goed inzien wat wij doen. Wij hebben een zeer betrokken burgemeester. Zij is eindverantwoordelijke voor de reisdocumenten, dus het is belangrijk dat ze weet dat er structureel gewerkt wordt aan de beveiliging daarvan.’

Al richt je nog zo goed je procedures in, het blijft altijd een menselijke factor.

Wat vind je de grootste uitdaging?

‘Het onderhouden van de procedures rondom het voorkomen van fraude, het naleven van beveiligingsvoorschriften en het creëren van bewustzijn bij collega’s. Al richt je nog zo goed je procedures in, het blijft altijd een menselijke factor. Bij mijn gemeente is functiescheiding heel goed geregeld, dat helpt. Maar ik begrijp ook dat dit niet bij elke gemeente even makkelijk te regelen is. Ik probeer collega's altijd uit te leggen waarom ze bepaalde stappen moeten nemen en dus ook waarom functiescheiding er is. Dat begrijpen niet alle medewerkers direct. Veel medewerkers zeggen dat zij toch niet vatbaar zijn voor fraude. Maar criminelen kunnen mensen op allerlei manieren onder druk zetten, bijvoorbeeld door hun familie erbij te betrekken. Ik leg uit dat het daarom belangrijk is dat verschillende mensen bij het proces betrokken zijn. Hoe meer collega’s betrokken zijn, hoe minder jij in gevaar wordt gebracht.’

Welke tips zou jij willen geven aan andere beveiligingsfunctionarissen?

‘Ik vond de cursus BFR heel fijn. Daar hoorde ik een hoop nieuwe dingen én kwam ik in contact met andere BFR’s. Dat is belangrijk. Daarom raad ik anderen ook aan om actief te worden op het BFR Plein. Ik weet nog dat we in het begin met 6 BFR’s op het platform zaten, nu hebben we er ruim 200. Ook tijdens de Dag van de BFR in juni ben ik veel in contact gekomen met collega’s. Ik hoop dat dat jaarlijks terugkomt.

Daarnaast zou ik ook aanraden om te zorgen voor structuur. Maak een jaarplanning van je controles, ik heb namelijk ook een aantal controles in mijn functie als kwaliteitsmedewerker. Zo houd je overzicht voor jezelf en je acties aantoonbaar naar anderen.’ 

Meer weten over de rol van de beveiligingsfunctionaris reisdocumenten en het BFR Plein? Meer informatie vind je op de webpagina over Samen scherp.

Scroll naar boven